⚠️ Przypomnij sobie przed zakupem
Balisa AIS MOB nie jest EPIRB/PLB: ostrzega jednostki w zasięgu AIS (kilka mil morskich), a nie służby ratownicze przez satelitę. Na morze pełne potrzebny jest 406 MHz Cospas-Sarsat (EPIRB lub PLB). Pomyłka = fałszywe poczucie bezpieczeństwa na pełnym morzu.
W skrócie
Najważniejsze w 30 sekund
- Trzy urządzenia, których nie wolno mylić: PLB (osobista, 406 MHz, satelita, zarejestrowana na osobę), EPIRB (dla jednostki pływającej, 406 MHz, satelita, zarejestrowana na statek) oraz balisa AIS MOB (człowiek za burtą, tylko lokalne AIS — bez satelity).
- Kategoria decyduje o sposobie uruchomienia: Kat. 1 = automatyczne wyzwolenie float-free (largownik hydrostatyczny HRU, czasem nazywany „zafe”), Kat. 2 = wyzwolenie ręczne.
- Funkcje, które się liczą w 2026: GNSS (szybkie określenie pozycji), AIS (lokalizacja przez pobliskie jednostki), RLS (potwierdzenie odbioru Galileo), NFC (test/konfiguracja przez aplikację).
- Niezakodowana lub niezarejestrowana balisa to balisa, która opóźnia — lub uniemożliwia — twoje uratowanie. To najczęstszy problem, z którym spotykamy się w warsztacie.
🛠️ Notatka warsztatowa
Skysat dystrybuuje, koduje i zapewnia serwis gwarancyjny balis (Ocean Signal, ACR…) w Carnac. Ten poradnik opisuje, jakie urządzenia wybralibyśmy dla własnego jachtu, biorąc pod uwagę konkretne programy żeglarskie.
1. EPIRB, PLB, AIS MOB: trzy urządzenia, trzy zastosowania
To najgroźniejsza i najczęstsza pomyłka.
- EPIRB (Emergency Position-Indicating Radio Beacon) — balisa dla jednostki pływającej. Emituje na 406 MHz do satelitów Cospas-Sarsat (globalny zasięg) + 121,5 MHz do namierzania. Zarejestrowana na statek. Podstawowe ostrzeżenie o zagrożeniu: „statek tonie / opuszczamy go”.
- PLB (Personal Locator Beacon) — ten sam system 406 MHz satelita, ale zarejestrowana na osobę, kompaktowa, wyzwalana ręcznie, bez automatycznego wypuszczenia. Nosi się ją przy sobie. Idealna jako uzupełnienie, lub dla osób często zmieniających jacht.
- Balisa AIS MOB (człowiek za burtą) — uwaga: nie emituje do satelitów. Wysyła alarm lokalny AIS, odbierany przez pobliskie jednostki (zasięg typowo kilka mil morskich) i wyświetlany na ich mapach AIS jako pozycja człowieka za burtą. Idealna do szybkiego odzyskania członka załogi w pobliżu jachtu; nie jest środkiem alarmowania satelitarnego.
Mówiąc wprost: AIS MOB = odzyskanie członka załogi teraz, przez pobliskie jednostki. EPIRB/PLB = uruchomienie globalnych służb ratowniczych przez satelitę. Obie są komplementarne, nie wymienne.
2. Kategoria 1 vs 2: automatyczne czy ręczne wyzwolenie
Dla EPIRB kategoria określa sposób wyzwolenia:
- Kategoria 1 (float-free) — zamontowana w podstawie z largownikiem hydrostatycznym (HRU), który automatycznie uwalnia balisę przy zanurzeniu na ~4 m, jeśli statek tonie. Balisa pływa, aktywuje się samoczynnie. Niezbędna, jeśli realny jest scenariusz „statek tonie szybko, załoga niezdolna do działania” (pełnomorski, konwojowanie, mała załoga).
- Kategoria 2 (ręczna) — zamocowana w wewnętrznej podstawie; człowiek musi ją chwycić i uruchomić. Tańsza, idealna w rejsach przybrzeżnych, gdzie mamy stały nadzór, ale bezużyteczna, jeśli nikt nie może jej dosięgnąć.
W przypadku Ocean Signal, EPIRB3 jest w Kat. 2 (ręczna), a EPIRB3 Pro w Kat. 1 (float-free) — to główna różnica między nimi, poza ceną.
3. GNSS, AIS, RLS, NFC: funkcje, które się liczą
Nowoczesne balisy 406 MHz nie są sobie równe. To, co naprawdę zmienia szybkość i niezawodność ratunku:
GNSS
Precyzyjna pozycja, szybko
Balisa przekazuje precyzyjną pozycję już w pierwszych minutach, zamiast czekać na triangulację przez satelity. Obecnie nie do pominięcia.
AIS
Lokalizacja lokalna
Oprócz 406 MHz satelity, balisa pojawia się na AIS pobliskich jednostek: statek handlowy lub sąsiednie miejsce postoju może zlokalizować cię jeszcze przed służbami państwowymi.
RLS
Potwierdzenie odbioru
Poprzez Galileo, potwierdzenie odbioru: dioda sygnalizuje, że alarm został odebrany i zlokalizowany. Psychologicznie ogromna ulga, gdy czekasz sam w sytuacji zagrożenia.
NFC
Test & śledzenie
Test i konfiguracja przez aplikację na smartfonie (sprawdzanie autotestu, przeglądanie historii). Przydatne do monitorowania stanu.
Autonomia: minimum 24 h przy -20 °C, modele „Pro” dążą do 48 h. Bateria ma określony okres trwałości (często 7–10 lat), który należy przestrzegać (patrz §5).
EPIRB3 / PLB3 Ocean Signal łączą AIS + RLS + NFC; EPIRB1 / PLB1 to wersje „podstawowe” 406 + GNSS, bez AIS.
4. Kodowanie i rejestracja: pułapka, która kosztuje
To temat, który najczęściej rozwiązujemy w warsztacie — i ten, który zakupy online „po najniższej cenie” często pomijają.
Balisa 406 MHz nie działa, dopóki nie zostanie zakodowana i zarejestrowana. We Francji trzy ogniwa:
- MMSI + licencja stacji okrętowej — ANFR. Jeśli statek wyposażony jest w VHF/ASN, MMSI (9 cyfr) i licencja stacji okrętowej są dostępne w ANFR, online na maritime.anfr.fr. Licencja — przechowywana na pokładzie — zawiera MMSI i odniesienie do każdej zadeklarowanej balisy.
- Kodowanie balisy. Programowanie z indywidualnym kodem kraju — Francja + identyfikator (MMSI dla EPIRB morskiej, lub numer seryjny). Balisa zakupiona za granicą często jest zakodowana dla innego kraju → alarm trafi do złego centrum koordynacyjnego. Skysat koduje ją dla Francji (pakiet 70 € netto).
- Rejestracja — obowiązkowa i bezpłatna. Zgłoszenie balisy w krajowym rejestrze balis 406 MHz, prowadzonym przez CNES (FMCC Francja): registre406.cnes.fr. Tam przypisuje się twoje kontakty alarmowe: to one pozwalają służbom ratowniczym zidentyfikować cię — większość alarmów to fałszywe alerty, które można wyjaśnić telefonicznie, kontaktując się z podanymi osobami, bez angażowania środków. Jest to obowiązek regulacyjny na mocy Działu 175 przepisów bezpieczeństwa statków.
Sprzedaż / zmiana jachtu: balisa, która zmienia właściciela, musi zostać ponownie zadeklarowana; regularnie spotykamy balisy, które wciąż wskazują na poprzedniego właściciela.
Kupienie balisy to dopiero początek. Kodowanie + licencja + rejestracja = to, co sprawia, że balisa działa naprawdę — i to właśnie tutaj instalator oszczędza ci czas (i być może coś więcej).
5. Konserwacja: bateria, largownik hydrostatyczny, przegląd
Balisa wymaga konserwacji — inaczej nie zadziała w krytycznym momencie:
- Bateria — typowy okres trwałości 7–10 lat; po tym czasie wymiana obowiązkowa (pakiet wymiana baterii EPIRB1: 233 € netto u nas). Regularny autotest (przycisk TEST / NFC) nie zastępuje terminu ważności baterii.
- Largownik hydrostatyczny (HRU) dla Kat. 1 — część o ograniczonym okresie przydatności (zazwyczaj co 2 lata): po upływie terminu gwarantowane automatyczne wyzwolenie nie jest już zapewnione.
- Przegląd / konserwacja lądowa (SBM) — dla balis, które tego wymagają, pakiet Shore-Based Maintenance od 230 € netto. Obsługujemy także przeglądy niektórych modeli (np. Kannad).
Mówiąc wprost: balisa ma datę ważności, podobnie jak tratwa ratunkowa. Sprawdzaj baterię i largownik hydrostatyczny przy każdym corocznym przeglądzie jachtu — to nawyk, który uchroni cię przed złą niespodzianką w krytycznym momencie.
6. Tabela porównawcza
| Kryterium | PLB1 | PLB3 | EPIRB1 Kat. 2 | EPIRB3 Kat. 2 | EPIRB3 Pro Kat. 1 |
|---|---|---|---|---|---|
| Typ | osobista | osobista | dla jednostki | dla jednostki | dla jednostki |
| 406 MHz satelita | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ |
| Zintegrowany GNSS | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ |
| AIS | — | ✓ | — | ✓ | ✓ |
| RLS (Galileo) | — | ✓ | — | ✓ | ✓ |
| NFC (aplikacja) | — | ✓ | — | ✓ | ✓ |
| Wyzwolenie | ręczne (przy sobie) | ręczne (przy sobie) | ręczne | ręczne | auto float-free |
| Autonomia nadawania | ≥24 h | ≥24 h | ≥48 h | ≥48 h | ≥48 h |
| Okres trwałości baterii | 7 lat | 7 lat | ~10 lat | ~10 lat | 10 lat |
| Cena netto 2026 | 345 € | 570 € | 499 € | 810 € | 945 € |
Ceny netto — katalog Skysat (Odoo), czerwiec 2026. Inne modele w katalogu: ACR GlobalFIX V5 Kat. 2 (835 €), balisy AIS MOB1 / MOB2 (307 € / 387 €), AIS SART safeSEA S200 (750 € — AIS-SART służy do lokalizacji z tratwy ratunkowej, kolejna funkcja), gotowe zestawy bezpieczeństwa. Kodowanie dla Francji 70 €. Zobacz także porównanie telefonów satelitarnych.
7. 5 pułapek warsztatowych
Pułapka nr 1
Mylenie AIS MOB z EPIRB/PLB.
Pułapka nr 1. Balisa MOB AIS działa lokalnie (AIS); do uruchomienia służb ratowniczych na pełnym morzu potrzebny jest 406 MHz.
Pułapka nr 2
Kupowanie balisy zakodowanej dla innego kraju.
Częsty problem przy zakupach poza Francją: alarm trafia do złego centrum. Należy ją ponownie zakodować przed pierwszym rejsem.
Pułapka nr 3
Nigdy nie rejestrowanie (lub nie aktualizowanie).
Niezarejestrowana balisa uniemożliwia służbom ratowniczym identyfikację twojego kontaktu. Przy sprzedaży/zmianie jachtu: zarejestrować ponownie.
Pułapka nr 4
Wybieranie Kat. 2, gdy program wymaga float-free.
Na pełnym morzu lub z małą załogą, jeśli nikt nie może dosięgnąć balisy, tylko Kat. 1 wyzwoli się samoczynnie.
Pułapka nr 5
Zapominanie o terminach ważności.
Bateria (7–10 lat) i largownik hydrostatyczny (HRU) (okres ważności ~2 lata): balisa, która „wygląda na nową”, może być niesprawna. Autotest nie zastępuje kalendarza konserwacji.
8. Którą balisę wybrać do danego programu
- Przybrzeżne / rejsy dzienne, mamy stały nadzór → EPIRB1 Kat. 2 (499 €) lub EPIRB3 Kat. 2 (810 €), jeśli chcemy AIS + RLS. Dodatkowo PLB1 (345 €) na skippera.
- Pełnomorski / konwojowanie / mała załoga → EPIRB3 Pro Kat. 1 float-free (945 €): wyzwoli się samoczynnie, jeśli statek szybko tonie. Dodatkowo PLB3 (570 €) dla każdego członka załogi na wachcie.
- Regaty, wielojachtowe, lub „chcę, żeby mnie śledzono” → PLB3 AIS/RLS, najbardziej wszechstronna.
- Odzyskiwanie człowieka za burtą (członek załogi wpadł do wody) → to balisa AIS MOB (MOB1/MOB2), dodatkowo do EPIRB na jachcie — nie zamiast.
A uczciwość warsztatowa: najdroższa balisa źle zakodowana jest mniej wartościowa niż dobrze zarejestrowana EPIRB1. Priorytet budżetowy to 406 MHz + kodowanie + rejestracja, reszta to komfort (użyteczny, ale drugorzędny).
9. FAQ
Jaka jest różnica między EPIRB a PLB?
EPIRB jest zarejestrowana na statek (i może być w Kat. 1 z automatycznym wypuszczeniem); PLB jest zarejestrowana na osobę, kompaktowa, wyzwalana ręcznie. Obie emitują na 406 MHz do satelitów Cospas-Sarsat. Wiele jachtów ma obie.
Czy balisa AIS MOB wystarcza na pełnym morzu?
Nie — ostrzega tylko jednostki w zasięgu AIS (kilka mil morskich). Na pełnym morzu potrzebna jest EPIRB lub PLB 406 MHz.
Kategoria 1 czy 2?
Kat. 1 = automatyczne wypuszczenie float-free (statek tonie, balisa wyzwala się sama). Kat. 2 = wyzwolenie ręczne. Na pełnym morzu lub z małą załogą, Kat. 1 jest zdecydowanie zalecana.
Co to jest RLS?
Return Link Service (poprzez Galileo): potwierdzenie odbioru. Dioda na balisie sygnalizuje, że alarm został odebrany i zlokalizowany. Dostępne w EPIRB3 / PLB3.
Czy muszę zarejestrować balisę i czy to płatne?
Tak, jest to obowiązkowe. Balisę należy zarejestrować bezpłatnie w krajowym rejestrze balis 406 MHz (CNES / FMCC Francja) na stronie registre406.cnes.fr, wraz z twoimi kontaktami alarmowymi. Dla jachtu wyposażonego w VHF/ASN, MMSI i licencja stacji okrętowej pochodzą z ANFR (maritime.anfr.fr). Kodowanie balisy to natomiast usługa techniczna — realizujemy je za 70 € netto.
Jak długo wytrzymuje bateria?
W zależności od modelu, 7–10 lat. Po tym okresie wymiana obowiązkowa. W przypadku Kat. 1, także largownik hydrostatyczny (HRU) należy wymieniać okresowo (~2 lata).
Czy mogę kupić tańszą balisę za granicą?
Możesz, ale często będzie zakodowana dla innego kraju: trzeba ją ponownie zakodować dla Francji i zarejestrować, inaczej alarm trafi do złego centrum koordynacyjnego. „Okazja” może się okazać ryzykowna.
Przejrzystość — Skysat dystrybuuje, koduje i zapewnia serwis gwarancyjny balis Ocean Signal i ACR w warsztacie w Carnac (Morbihan). Rekomendacje w tym poradniku opierają się na naszym doświadczeniu w kodowaniu, montażu i konserwacji, a nie na danych producenta. Gdy prostsze rozwiązanie wystarcza dla twojego programu, mówimy o tym.
